Het lichaam zuiveren met een detoxdieet

Lentekriebels betekenen een schoon huis, maar ook een zuiver lichaam. Het detoxdieet belooft lijf en leden te 'ontgiften' van vervuiling uit voeding en omgeving. Snel en efficiënt. Maar is het wel zo gezond?

Vermoeidheid, kleine kwaaltjes en een onzuivere huid: in de winter heb je er sowieso makkelijker last van. Geen wonder, menen sommige voedingsspecialisten. Dag na dag zouden een groot aantal in vet oplosbare chemicaliën in onze lichaamscellen bezinken en er zich opslaan. Die giftige stoffen of toxines krijg je automatisch binnen via omgevingsfactoren en langs voeding, zeker als je een tijdje minder gezond eet. Denk maar aan sigarettenrook, pesticiden, voedingsadditieven...

Een zogenaamd detoxdieet helpt je 'grote kuis' te houden. Het zweert vooral bij verse groenten en fruit, granen, peulvruchten, noten en zaden, cafeïnevrije kruidenthee en groene thee. Op basis van deze ingrediënten zou je giftige stoffen gegarandeerd kwijtspelen langs urine en stoelgang en zou je je bijgevolg ook een pak fitter voelen. Sommige varianten zweren zelfs bij biogroenten (waaronder veel rauwe kool), glutenvrije granen en gedistilleerd water.
Vlees en vis zijn verboden omdat ze in grote hoeveelheden zuurvormend zouden werken. De meest extreme detoxkuur staat gelijk aan een vastenperiode waarin je uitsluitend groenten– en vruchtensappen of zelfgemaakte soep drinkt. Geraffineerde suikers, zuivel, koffie, alcohol en chocolade staan in elke versie op de zwarte lijst.
Toegegeven, het klinkt 'proper'. 'Net in het psychologische effect schuilt de aantrekkingskracht van dit dieet, meent diëtiste Annemie Van de Sompel van het UZ Antwerpen. Alleen is het compleet onterecht te denken dat je een gezuiverd lichaam krijgt door zo'n eenzijdig eetpatroon. Daar bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs voor: Ook volgens Isabelle Heyens, diëtiste aan het UZ Gent, is zo'n detoxkuur boter aan de galg. 'Een gezond lichaam elimineert uit zichzelf ongewenste stoffen. De nieren zuiveren je organisme via de urine, gemiddeld anderhalve liter per dag. Daarnaast is er ook de ontlasting. Bovendien zuivert de lever je lichaam via de gal. Zo raakt je organisme ook afvalstoffen kwijt die het zelf produceert: `Het is dus niet nodig om al deze processen te stimuleren. Pas bij bepaalde ziektes, zoals een nieraandoening, beschikt je lichaam over onvoldoende afscheidingmechanismen en kan het extra hulp gebruiken. Maar dan spreek ik wel over een medische behandeling en niet over een ontgiftingskuur die je op eigen houtje uitvoert' stelt Heyens.

Te lang = een tekort Niemand gaat dood van een dagje vasten en zelfs als je een detoxdieet twee weken lang volgt, zal de schade uiterst beperkt blijven. Je vertrekt immers van een goed gevoed lichaam. Hou je het langer vol, dan riskeer je tekorten aan vitamines en mineralen. Diëtiste Annemie Van de Sompel: 'Zuivel schrappen leidt tot een tekort aan calcium, wat slecht is voor je beendergestel. Een kalksupplement is dan wel raadzaam. Als je daarnaast ook nog vlees, vis en eieren in de ban slaat, krijg je een gebrek aan eiwitten, met spierafbraak tot gevolg. Sommige detoxvarianten laten wel vis toe en dan is er geen probleem. Detoxdiëten zijn doorgaans kortetermijndiëten omdat ze aanraden maaltijden over te slaan, heel weinig te eten of meerdere dagen na elkaar zelfs niets te eten. 'Dat is niet gezond en zonder medische opvolging kan het ronduit gevaarlijk zijn. Wil je het toch doen, raadpleeg dan eerst een arts' zegt diëtiste Isabelle Heyens

Wie wel, wie niet?
Een detoxdieet bevat veel water en vezelproducten, allemaal voedingsmiddelen die de urinelozing en darmtransit bevorderen. Omdat je tijdens zo'n kuur veel vocht (en dus ook kalium) verliest, is ze af te raden aan zwangere en zogende vrouwen, nier- en hartpatiënten en aan mensen met een leverafwijking. Diabetici riskeren een ontregelde bloedsuikerspiegel. Al wie misselijk is, moet braken, last heeft van winderigheid, diarree en een aanhoudende grote honger, laat zijn detoxdieet ook best voor wat het is.

Toch proberen?
Streef je hoe dan ook een zuiverder voedingspatroon na, wees dan mild voor jezelf. Dagelijks gezond en gevarieerd eten uit de bekende voedingsdriehoek laat je lichaam het best functioneren, ook inzake 'afvalverwerking. Beperk de inname van suiker en vet, maar gebruik wel een kleine hoeveelheid olijfolie, liefst afgewisseld met andere soorten olie die essentiële omega-3 vetzuren bevatten. Positief aan het detoxdieet is het gebruik van peulvruchten, zaden, quinoa, boekweit, gierst en noten. Eet die dan wel als onderdeel van een maaltijd en niet als televisiesnack! Drink genoeg, minstens anderhalve liter mineraal- of kraantjeswater per dag. En probeer elke dag te bewegen.

Zie ook volgende artikels: Overgewicht Slanke lijn Gezond dieet Superfatburners Slank figuur